Efendiler, ben bu kararların hiçbirinde isabet görmedim. Çünkü bu kararların dayandığı bütün deliller ve mantıklar çürüktü, temelsizdi. Gerçekte içinde bulunduğumuz o tarihte, Osmanlı Devleti nin temelleri çökmüş, ömrü tamamlanmıştı. Osmanlı memleketleri tamamen parçalanmıştı. Ortada bir avuç Türk'ün barındığı bir ata yurdu kalmıştı. Son mesele bunun da taksimini sağlamaya çalışmaktan ibaretti. Osmanlı Devleti onun istiklâli padişah, halife, hükûmet, bunların hepsi anlamı kalmamış birtakım boş sözlerden ibaretti.
Neyin ve kimin dokunulmazlığı için kimden ne gibi yardım sağlanmak isteniyordu?
O halde ciddî ve gerçek karar ne olabilirdi?
Efendiler, bu durum karşısında bir tek karar vardı. O da milIî hâki'miyete dayanan, kayıtsız şartsız, bağımsız yeni bir Türk devleti kurmak!
İşte, daha İstanbul'dan çıkmadan önce düşündüğümüz ve Samsun'da Anadolu topraklarına ayak basar basmaz uygulanmasına başladığımız karar, bu karar olmuştur.
Bu kararın dayandığı en güçlü muhakeme ve mantık şuydu :
Temel ilke, Türk milletinin haysiyetli ve şerefli bir millet olarak yaşamasıdır. Bu ilke, ancak tam istiklâle sahip olmakla gerçekleştirilebilir. Ne kadar zengin ve bolluk içinde olursa olsun istiklâlden yoksun millet, medeni insanlık dünyası karşısında uşak olmak mevkiinden yüksek bir muameleye layık görülemez.
Yabancı bir devletin koruyup kollayıcılığını kabul etmek insanlık vasıflarından yoksunluğu, güçsüzlük ve miskinliği itiraftan başka bir şey değildir.Gerçekten de bu seviyesizliğe düşmemiş olanların, isteyerek başına bir yabancı efendi getirmelerine asla ihtimal verilemez.
Halbuki Türk'ün haysiyeti, gururu ve kaabiliyeti çok yüksek ve büyüktür. Böyle bir millet esir yaşamaktansa yok olsun daha iyidir!...
O halde, ya istiklal ya ölüm!
İşte gerçek kurtuluş isteyenlerin parolası bu olacaktır. Bir an için, bu kararın uygulanmasında başarısızlığa uğranacağını farz edelim. Ne olacaktı? Esirlik!
Peki efendim. Öteki karalara boyun eğme durumunda sonuç bunun aynı değil miydi?
Nutuk 15 Ekim 1927
MAVİ LİMAN
Çok yorgunum, beni bekleme kaptan.
Seyir defterini başkası yazsın.
Çınarlı, kubbeli, mavi bir liman.
Beni o limana çıkaramazsın...
Nâzım HİKMET
10. Yıl Nutku
Cumhuriyet'in Kuruluşunun
10. Yıldönümü Nedeniyle
ATATÜRK'ün Nutku
Türk Milleti!
Kurtuluş savaşına başladığımızın 15'inci yılındayız. Bugün cumhuriyetimizin onuncu yılını doldurduğu en büyük bayramdır.
Kutlu olsun!
Bu anda büyük Türk milletinin bir ferdi olarak bu kutlu güne kavuşmanın en derin sevinci ve heyecanı içindeyim.
Yurttaşlarım!
Az zamanda çok ve büyük işler yaptık. Bu işlerin en büyüğü, Temeli, Türk kahramanlığı ve yüksek Türk kültürü olan Türkiye Cumhuriyetidir. Bundaki muvaffakiyeti Türk milletinin ve onun değerli ordusunun bir ve beraber olarak azimkarane yürümesine borçluyuz. Fakat yaptıklarımızı asla kafi göremeyiz. Çünkü daha çok ve daha büyük işler yapmak mecburiyetinde ve azmindeyiz. Yurdumuzu dünyanın en mamur ve en medeni memleketleri seviyesine çıkaracağız. Milletimizi en geniş refah, vasıta ve kaynaklarına sahip kılacağız. Milli kültürümüzü muasır medeniyet seviyesinin üstüne çıkaracağız. Bunun için, bizce zaman ölçüsü geçmiş asırların gevşetici zihniyetine göre değil, asrımızın sürat ve hareket mefhumuna göre düşünülmelidir. Geçen zamana nispetle, daha çok çalışacağız. Daha az zamanda, daha büyük işler başaracağız. Bunda da muvaffak olacağımıza şüphem yoktur. Çünkü, Türk milletinin karakteri yüksektir. Türk milleti çalışkandır. Türk milleti zekidir. Çünkü Türk milleti milli birlik ve beraberlikle güçlükleri yenmesini bilmiştir. Ve çünkü, Türk milletinin yürümekte olduğu terakki ve medeniyet yolunda, elinde ve kafasında tuttuğu meşale, müspet ilimdir.
Şunu da ehemmiyetle tebarüz ettirmeliyim ki, yüksek bir insan cemiyeti olan Türk milletinin tarihi bir vasfı da, güzel sanatları sevmek ve onda yükselmektir. Bunun içindir ki, milletimizin yüksek karakterini, yorulmaz çalışkanlığını, fıtri zekasını, ilme bağlılığını, güzel sanatlara sevgisini, milli birlik duygusunu mütemadiyen ve her türlü vasıta ve tedbirlerle besleyerek inkişaf ettirmek milli ülkümüzdür. Türk milletine çok yaraşan bu ülkü, onu, bütün beşeriyete hakiki huzurun temini yolunda, kendine düşen medeni vazifeyi yapmakta, muvaffak kılacaktır.
Büyük Türk Milleti,
On beş yıldan beri giriştiğimiz işlerde muvaffakiyet vaat eden çok sözlerimi işittin. Bahtiyarım ki, bu sözlerimin hiçbirinde, milletimin hakkımdaki itimadını sarsacak bir isabetsizliğe uğramadım. Bugün, aynı iman ve katiyetle söylüyorum ki, milli ülküye, tam bir bütünlükle yürümekte olan Türk milletinin büyük millet olduğunu, bütün medeni alem, az zamanda bir kere daha tanıyacaktır. Asla şüphem yoktur ki, Türklüğün unutulmuş büyük medeni vasfı ve büyük medeni kabiliyeti, bundan sonraki inkişafıyla, atinin yüksek medeniyet ufkunda yeni bir güneş gibi doğacaktır.
Türk Milleti!
Ebediyete akıp giden her on senede, bu büyük millet bayramını daha büyük şereflerle, saadetlerle huzur ve refah içinde kutlamanı gönülden dilerim.
Ne mutlu Türküm diyene!
Ankara, 29 Ekim 1933
MAVİ LİMAN
Çok yorgunum, beni bekleme kaptan.
Seyir defterini başkası yazsın.
Çınarlı, kubbeli, mavi bir liman.
Beni o limana çıkaramazsın...
Nâzım HİKMET
ATA'dan...
Ne mutlu "Türküm" diyene.
Tarih bir milletin kanını, varlığını hiçbir zaman inkâr edemez. Bizim görüşümüz ki halkçılıktır, kuvvetin, kudretin, egemenliğin, yönetimin doğrudan doğruya halka verilmesidir, halkın elinde bulundurulmasıdır. Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir.
"Özgürlük ve bağımsızlık benim karakterimdir. Ben yapabilmek için mutlaka bağımsız bir milletin evladı kalmalıyım. O halde ya istiklal ya ölüm!"
"Ulusal egemenliğimizin bir zerresini dahi vermeye yeltenenlerin kafalarını koparacağınızdan eminim."
(1923, Atatürk'ün Söylev ve Demeçleri c.2, s. 71-72)
Geldikleri gibi giderler.
Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır, ancak Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.
Bu millete çok şey öğretebildim ama onlara uşak olmayı bir türlü öğretemedim.
Yurtta sulh, cihanda sulh.
Sizlere saldırmanızı değil, ölmenizi emrediyorum.
Memleketin efendisi hakiki müstahsil olan köylüdür.
Doğruyu söylemekten korkmayınız.
Beni görmek demek mutlaka yüzümü görmek demek değildir. Benim fikirlerimi, benim duygularımı anlıyorsanız ve hissediyorsanız bu yeterlidir.
Türkiye Cumhuriyeti mutlu, zengin ve muzaffer olacaktır.
Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur.
Ordular, ilk hedefiniz Akdenizdir. İleri !
Büyük hedefimiz, milletimizi en yüksek medeniyet seviyesine ve refaha ulaştırmaktır.
Türkiye Cumhuriyetinin temeli kültürdür.
Süngülerle, silahlarla ve kanla kazandığımız askeri zaferlerden sonra, kültür, bilim, fen ve ekonomi alanlarında da zaferler kazanmaya devam edeceğiz.
Zafer "zafer benimdir" diyebilenin, muvaffakiyet, "muvaffak olacağım" diye başlayanın ve "muvaffak oldum" diyebilenindir.
Egemenlik verilmez, alınır.
Egemenlik, kayıtsız şartsız ulusundur.
Milleti kurtaranlar yalnız ve ancak öğretmenlerdir.
Öğretmenler: Yeni nesiller sizlerin eseri olacaktır.
Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.
Türk Milleti bağımsız yaşamış ve bağımsızlığı varolmalarının yegane koşulu olarak kabul etmiş cesur insanların torunlarıdır. Bu millet hiçbir zaman hür olmadan yaşamamıştır, yaşayamaz ve yaşamayacaktır.
Biz Türkler tarih boyunca hürriyet ve istiklale timsal olmuş bir milletiz.
Milletimiz davranışlarında ve gayretlerinde sarsılmaz bir bütünlük gösterdiği için başarılı olmuştur.
MAVİ LİMAN
Çok yorgunum, beni bekleme kaptan.
Seyir defterini başkası yazsın.
Çınarlı, kubbeli, mavi bir liman.
Beni o limana çıkaramazsın...
Nâzım HİKMET
Atatürk Hakkinda Söylenmiş Sözler
A.B.D.
Atatürk bu yüzyılın büyük insanlarından birinin tarihi başarılarını, Türk halkına ilham veren liderliğini, modern dünyanın ileri görüşlü anlayışını ve bir askeri lider olarak kudret ve yüksek cesaretini hatırlatmaktadır. Çöküntü halinde bulunan bir imparatorluktan özgür Türkiye' nin doğması, yeni Türkiye' nin özgürlük ve bağımsızlığını şerefli bir şekilde ilan etmesi ve o zamandan beri koruması, Atatürk' ün Türk halkının işidir. Şüphesiz ki, Türkiye' de giriştiği derin ve geniş inkilaplar kadar bir kitlenin kendisine olan güvenini daha başarı ile gösteren bir örnek yoktur.
John F. KENNEDY (A.B.D. Başkanı, 10 Kasım 1963)
Benim üzüntüm, bu adamla tanışmak hususundaki şiddetli arzumun gerçekleşmesine artık imkan kalmamış olmasıdır.
Franklin D. ROOSEVELT (A.B.D. Başkanı, 10 Kasim 1963)
Asker-devlet adamı, çağımızın en büyük liderlerinden biri idi. Kendisi, Türkiye' nin, dünyanın en ileri memleketleri arasında hak ettiği yeri almasını sağlamıştır. Keza O, Türklere, bir milletin büyüklüğünün temel taşını teşkil eden, kendine güvenme ve dayanma duygusunu vermiştir.
General Mc ARTHUR
Sovyet Rusya Hariciye Nazırı Litvinof ile görüşürken kendisine onun fikrince bütün Avrupa' nın en kıymetli ve en ziyade dikkate değer devlet adamının kim olduğunu sordum. Bana Avrupa' nın en kıymetli devlet adamının Türkiye Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal olduğunu söyledi.
Franklin D. ROOSEVELT A.B.D. Başkanı, 1928
Dünya sahnesinden tarihin en dikkatli, çekici adamlarından biri geçti.
Chicago Tribune
Savaş sonrası döneminin en yetenekli liderlerinden biri.
New York Times
İnsanı teslim alıcı fevkalade önderlik kuvveti vardır. O, tetiktir, hazır cevaptır, dikkati çekecek kadar zekidir.
Gladys Baker(Gazeteci)
Almanya
O kişisel kazanç ve ün peşinde koşan basit bir diktatör değil, gelecek kuşaklar için sağlam temeller atmaya uğraşan bir kahramandı.
Prof. Walter L. WRIHT Jr.
Atatürk Türkiye' yi tek düşman kalmaksızın bırakmıştır. Bu zamanımızın hiçbir devlet şefinin başaramadığıdır.
Alman Volkischer Beobachter Gazetesi
Almanya, ATATÜRK' ün eserine ve mücadelesine hayrandır. Onda, tarihi eseri, özgürlüğü seven bütün milletler için bir sembol olarak kalacak kudretli bir kişilik görmektedir.
Berlin, Alman Ajansı
Istırap çeken dünyada barış ve esenliği yeniden kurmak ve insanlığın yalnız maddi değil, manevi gelişmesini sağlamak isteyenler Atatürk' ün iman verici ve yön göstericiliğinden örnek ve kuvvet alsınlar.
Profesör Herbert MELZIG(Tarihçi)
Kendisinin tarihi büyüklüğü, eseri olan yeni Türkiye' ye bakılarak bu günden ölçülebilir. Çelik gibi azim ve gayreti, uzağı gören akıl ve hikmetle birleşmiş olan bu gerçek halk önderi ve devlet adamı; Anadolu dağlarının en uzak ve ıssız köşesindeki köylere bile başka bir ruh aşılamıştır.
Illustrierte Dergisi
O, kendi milleti ve beşeriyet alemi için beslediği muhabbetle, bir dahinin neler yarattığına dair, cihana fevkalade heyecanlı bir sahne seyrettirmektedir.
Herbert MELZIG
Fransa
İnsanlığın bütün belirtileri Onda kendini hemen gösteriyor.
Noelle Gazetesi
Eski Osmanlı İmparatorluğu bir hayal gibi ortadan silinirken, milli bir Türk Devleti'nin kuruluşu, bu çağın en şaşırtıcı başarılarından birisidir. Mustafa Kemal, yüce bir eser ortaya koymuştur. Atatürk' ün parlak başarısı bütün sömürgeler için bir örnek olmuştur.
Maurice BAUMANT(Profesör)
Çok büyük bir adamdı...bir siyasi dahiydi.
Excelsior Gazetesi
Dünyanın, çağdaş, en büyük kişilerinden biri.
Le Jour-Echo de Paris
Atatürk' ün yurt kurtarıcı olduğunu, milletlerin en vefalısı olan Türkler asla unutmayacaklardır.
Noell Roger Gazetesi
Karşımdaki bu büyük adamda, keşfettiğim bu büyük meçhulde maharet ve karakter o kadar iyi işlenmişti ki, sözlerinde hiçbir şüphe aranamazdı.
Claude Farrer (Yazar)
Bu günün Türkleri, yüzyıllar önce Avrupa' yı titreten canlı millet durumuna erişmiştir. Ve bu aksam O büyük ulunun başında bekleyen Türkiye, güçlü ve dipdiri Türkiye' dir.
Pierre Dominique(Gazeteci)
Asırları asan adam !..
Fransa, Paris Basını
Akıllı ve barışçı yöntemlerle gerçekleştirdiği eseri halkların tarihinde izlerini bırakacaktır.
Albert LEBRUN, Fransız Cumhurbaşkanı
Mevcut rütbelerin hepsini kaldırdığı bir memlekette, bu adam, bütün rütbeleri, kazanmıştır. O memlekete, bulabilecek en şerefli isim Ona verilmiştir.
Mercel Sauvage(Gazeteci)
Bu, insanlığa denenmiş bir felsefe örneği olarak sunulabilir. Atatürk yüz yıllara sığabilecek işleri on yılda tamamladı.
Gerrad Tongas(Yazar)
Atatürk öldü. Barış kubbesinin Doğu sütunu yıkıldı. Artık evrende barışı kimse garanti edemez. Nitekim Avrupalı devlet adamları; O' nun 1930'da yaptığı uyarı ve tavsiyeleri dinlememiş ve dünyayı 1939 yılında ikinci büyük savaş felaketinin içine sürüklemişlerdir.
SANERWIN Gazetesi
Atatürk, bir milleti, birkaç yılda asrileştirmek mucizesini göstermiştir.
Paris-Le Temps Yeni Türk Devleti ile Ankara Antlaşması' nın imzalanması nedeniyle; "Bizi arkadan vurdu, dağ başındaki haydutlarla, Mustafa Kemallerle anlaştı" diyenlere Fransız Başbakanının Mecliste verdiği cevap:
Dağ başındaki haydutlar diye isimlendirdiğiniz kahraman Mustafa Kemal ve O' nun tüm askerleri burada olsalardı teker teker hepsinin heykellerini dikerdik. Böylesine kahraman bir antlaşma imzalamaktan gurur duyuyorum. (1921)
Fransız Başbakanı BRIAND
Sırasıyla ihtilalci ve asi, sonradan muzaffer bir kumandan olan "Türklerin babası" Yeni Türkiye' yi yarattı, sultanları kovdu, kadınlara hürriyet verdi fesi kaldırdı, ülkesinde radikal bir inkilap yaptı.
Paris-Soir' den
Denilebilir ki onsuz, İslam alemi yolunu bulabilmek için elli yıl daha bekleyecekti.
Berthe Georges-Gaulis
O, yüce bir dağa benzer. Eteğinde yaşayanlar bu yüceliği fark edemezler. Bu dağın azametini kavrayabilmek için, Ona çok uzaklardan bakmak gerekir.
Claude FARRER / Fransız Edibi
Türkiye tarihi, bugün her zamandan çok Batı ve Avrupa tarihinden ayrılmaz bir haldedir. Ve Atatürk' ün bu yöndeki gayretleri sonuçsuz kalmamıştır.
Memleketlerimiz arasındaki yüzyılları aşan dostluk, bu gelişmenin temel öğelerinden biridir.
Charles De GAULLE
Kemal Atatürk' ün karakterinin bir cephesini göstermek itibariyle bir noktayı hatırlatmak isterim. Bize savaşlarından birini anlatıyordu. Birdenbire durdu: Görüyorsunuz ya, dedi: birçok zaferler kazandım. Fakat bunların en büyüğünden sonra bile her akşam, savaş alanlarında ölen bütün askerleri düşünerek içimde derin bir keder duyuyorum. Cesaret ve zekasından başka yüreği bu kadar yüce olan böyle bir Şef' in, yurdu için mucizeler yaratmış olmasına şaşılabilir mi?
George BENNES, Vu Gazetesi-1938
Devrin yüksek şahsiyetleri kitaplarda, konferanslarda Türkiye' nin asla değişmeyeceğini ve değişmeden öleceğini ilan etmişlerdi. Halbuki ölmeden değişti. Hem de kökünden ve baştan aşağı değişti. İnançlar, gelenekler, yöntemler yıkıldı. Son döküntülerini de yabancı zırhlıları ve kapitülasyonlar gibi memleketten sürüp attılar. Türkiye, ruhunu değiştirmişti. Tamamen ve tasavvur edilmesi mümkün olduğu kadar.
Raymond CARTIER, Le Nouvelliste Gazetesi
İngiltere
Savaş sonrasının en ileri gelen devlet adamlarından biri. Kendi başına bir klas oluşturuyordu ve hemen her açıdan tekti.
The Fortnightly, Londra
Avrupa, savaştan sonra belirmiş az sayıdaki yapıcı devlet adamlarından birini kaybetti.
Spectator
Çağımızda hiçbir isim Atatürk'ün adı kadar büyük saygı yaratmamıştır.
Observer
İngiltere önce, cesur ve asil bir düşman, sonra da sadık bir dost olarak tanıdığı büyük adamı selamlamaktadır.
Sunday Times
O, benzeri olmayan bir devlet adamı idi. Diktatörlerin tahammül edemediği serbest bir nizamla, başaramadığı ve başaramayacağı işler yapmıştır. Tarihte böyle adamlar devirlerine kendi adlarını vermişlerdir.
Word Price
O, Türkiye' nin önceki kuşaklarından hiçbirine nasip olmayan özgürlük ve güven dolu bir hayat sağladı. Başarıları, Türkiye' nin Avrupa devleti olmasını sağladı, yakın doğunun tarihini değiştirdi.
Times Gazetesi
Savaş Türkiye' yi kurtaran, Savaştan sonra da Türk Milletini yeniden dirilten Atatürk' ün ölümü, yalnız yurdu için değil, Avrupa için de büyük kayıptır. Her sınıf halkın O' nun ardından döktükleri içten gözyaşları bu büyük kahraman ve modern Türkiye'nin Ata' sına değer bir görünümden başka bir şey değildir.(193
Winston CHURCHILL İngiltere Başbakanı
Atatürk, Türk Milleti'nin ruhunda Türk Bayrağı gibi dalgalanan bir baştı.
Daily Telegraph
Cumhuriyet Türkiye' sinin Devlet Başkanı Kemal Atatürk, diğer önderlerde görmeye alışmadığımız şu değerli nitelikleri kişiliğinde toplamış bulunuyor: alçak gönüllülük, yeterlik ve başarı.
The Truth Dergisi
O genç ve dahi Türk Şefi'nin o esnada Çanakkale de bulunması, müttefikler bakımından tarihin en acı darbelerinden biridir.
Alan Moorehead (Yazar)
Atatürk, eskimiş bilimlerle boş yere kafasını yormamış olduğundan daha taze ve cesur düşünen bir önderdir. Kendisi için, bugünkü Avrupa' nın en güçlü Devlet Adamıdır diyebileceğimiz Atatürk, hiç şüphesiz devlet adamlarının en cesur ve orijinalidir.
Herbert Sideabotham (Yazar)
Herhangi bir olayı derinliğiyle kavramak, çıkar yolu görüp birdenbire harekete geçmek iktidarı, O' nun eşsiz otoritesinin başlıca kaynaklarından biridir.(1923)
Grace Ellison (Gazeteci)
Afganistan
O büyük insan yalnız Türkiye için değil, bütün doğu milletleri için de en büyük önderdi.
Emanullah HAN, Afgan Kralı
Arnavutluk
Bu Türk Milleti yastadır. Çünkü yeni Türkiye' nin yaratıcısı olan eşsiz şefini kaybetmiştir.
Stipsi Gazetesi
Avusturya
Büyük düşüncelerin adamı, bir devlet mimarıydı.
Neue Freie Presse, Viyana
Atatürk öyle bir insandır ki, hayali değildir. İstediğini bilir, bildiğini yapar, yapamayacağı bir şeyi de istemez.
Avusturyalı Heykelci KRIPPEL
Belçika
Atatürk, yirminci asrın en büyük gerçeğini yaratan adamdır.
Kopenhag-Nasyonal Tidende
Milletine bu kadar az zamanda bu ölçüde hizmet edebilen tek devlet adamı Atatürk' tür.
Libre Belgique gazetesi
Bulgaristan
Hiçbir memleket, yeni Türkiye' nin Ata' sı tarafından başarılan kadar güçlü, hızlı ve kökten bir yenilik hamlesine erişmemiştir.
Bulgar Dness Gazetesi
Çin
Mustafa Kemal yeni Türkiye'nin kalbidir. Eski, yıpranmış bir toplumdan yepyeni, güçlü bir millet yaratmış, eşsiz kişiliğiyle kendini herkese saydırmış, enerjisiyle herkesi kendine inandırmıştır.
Ma Shao-Cheng (Yazar)
Danimarka
Atatürk, şahsiyet ve yeteneğin dev gibi bir simgesi idi, O, yirminci yüzyılın en görkemli olayını yaratan adamdı.
National Tidence Gazetesi
Finlandiya
Atatürk, olağanüstü nitelikte bir devlet adamı, savaş sonrası dünya tarihinin en önemli simalarından biri idi.
Hufvud Stadbladet Gazetesi
Hindistan
Dünyanın yetiştirdiği en büyük insanlardan biri.
Star of India
Atatürk, yalnız Türk Milleti'nin değil, özgürlüğü uğruna savaşan bütün milletlerin önderiydi. O' nun direktifleri altında siz bağımsızlığınıza kavuştunuz. Biz de o yoldan yürüyerek özgürlüğümüze kavuştuk.
Bayan Sucheta KRIPALANI, Hint Parlamento Heyeti Başkanı
İran
Atatürk gibi insanlar bir nesil için doğmadıkları gibi belli bir devre için de doğmazlar. Onlar önderlikleriyle yüzyıllarca milletlerin tarihinde hüküm sürecek insanlardır.
Tahran Gazetesi
Atatürk yalnız kahraman milletinin büyük bir Şef'i olmakla kalmamıştır. O, aynı zamanda insanlığın da en büyük evladı olmuştur.
Iran Gazetesi
İsrail
Dünya, çağımızın en dikkati çekici adamlarından birini kaybetti.
Palestine Post
Mustafa Kemal Atatürk, kuşkusuz 20. yüzyılda dünya savaşından önce yetişen en büyük devlet adamlarından biri, hiçbir millete nasip olmayan cesur ve büyük bir inkilapcı olmuştur.
Ben Gurion İsrail Başbakanı (1963)
İsveç
O olmasaydı modern Türkiye olmazdı. O' nun sayesinde Türkler, O' nun olağanüstü eserini izleyebilecekler ve zaten dünyaca pek yüksek olan onurlarını daha fazla yükseltebileceklerdir.
Nya Dagligt Gazetesi
İsviçre
Türkiye' yi yaratan, tarihimizin bu en Büyük Adam' ını başımı en derin hürmetle eğerek selamlarım.
Profesör MORRF
Yalnız bir asker değil, aynı zamanda yüzyılımızın bir daha göremeyeceği bir dahi idi.
Profesör SEKRETAN
İtalya
Hayatının sonuna kadar milleti' nin mutlak güveni ile kurduğu devletin başında muzaffer kumandanının kişiliği, eşi görülmemiş bir karakter örneğidir.
C.C.SFORZA
Üstün iradesi, tükenmez cesareti ve eşsiz sezişi ile hasımlarını dize getirdi. Fazilet ve ciddiyeti, üç yılda memleketine yalnız askeri değil, aynı zamanda tam ve doyurucu bir siyasi zafer kazandırdı.
F.Perrone Di San Martino (Yazar)
Atatürk'ün ölümü ile Yakın Doğu' nun gelişmesine birinci derecede etken olan son derece kuvvetli bir şahsiyet kaybolmuştur.
Tribuna Gazetesi
Japonya
Şaşırtıcı ve çekici bir kişi. Asker olarak büyük, fakat devlet adamı olarak daha büyük.
Japon Times
Yüzyıldan beri Küçük Asya'nın çıkardığı en büyük lider.
The Japon Chronicle
Lübnan
Büyük adamlar, kuşaklarının başındadır. Türk Milleti'nin başındaki büyük ve dahi Atatürk, politika ve savaş alanlarında yılmayan büyük ve yurtsever bir insandı.
Kerama, Lübnan Başbakanı, (10 Kasim 1963)
Kelimenin tam anlamıyle bir yapıcı ve yaratıcı olan Atatürk, dünya haritasında memleketine yepyeni bir sınır çizmiştir.
Loryan Gazetesi (193![]()
Atatürk, dünyanın çok nadir yetiştirdiği dahilerdendir. O, bütün bir tarihin seyrini değiştirmiştir.
Ennehar Gazetesi (193![]()
Dünyanın çok nadir yetiştirdiği dahilerdendir. Dünya tarihinin gidişini değiştirmiştir.
An Nahar
Macaristan
Yüzyılımızda, "olmayacak hiçbir şey yoktur" şeklindeki tarihi gerçeği ıspatlayan ilk adam olmuştur.
Esti Ujsag.Macar.
Dünya, bu savaş ve barış kahramanı büyük adamın ölümü ile yoksul düşmüştür.
Pester lioyd Gazetesi
Türkiye'yi bir arı kovanına ve bütün Türkleri de bal aramağa çıkmış çalışkan arı' lara benzetiyorum. Nasıl arı' lar beylerinin etrafında toplanıp çalışırlarsa bütün Türk Milleti bu gün büyük dahi Mustafa Kemal etrafında toplanmışlardır.
Prof. M. Zaajti Franes
Mısır
Çağının, belki de tüm tarihin en olağanüstü kişilerinden biri.
Egyptian Gazete
Norveç
Atatürk, tarihte, memleketinin en büyük adamlarından biri olarak kalacaktır.
Le Morgen Bladet Gazetesi
Pakistan
Kemal Atatürk, yalnız bu yüzyılın en büyük adamlarından biri değildir. Biz Pakistan'da, Onu geçmiş bütün çağların en büyük adamlarından biri olarak görüyoruz. Askeri bir deha, doğuştan bir lider ve büyük bir yurtsever.
Eyüp Han, Pakistan Cumhurbaşkanı
Bizim aslımız rengi uçmuş bir kıvılcım iken, O' nun bakışı ile cihanı kaplayan ve aydınlatan bir güneş haline geldik.
İkbal (Şair)
Polonya
O' nun yaratıcı ruhunun ve ateşli yurtseverliğinin harekete geçmemiş olduğu hiçbir alan yoktur.
Gazeta Polska
Romanya
Atatürk, tarihte teşkilatcı bir dahi, bir milletin harikalar yaratan yöneticisi ve memleketinin kurtarıcısı olarak kalacaktır.
Independance Romaine Gazetesi (12 Kasım 193![]()
Bir milleti, uçurumun kenarından sarsılmaz azmiyle kurtaran, kuvvetlendiren, yükselten yöneticiler arasında Atatürk, en birincisidir.
Timpul Gazetesi (12 Kasım 193![]()
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği
Şöhreti bütün cihana yayılmış olan tecrübeli başkanın yönetimi herkesin sevgi ve saygısını çeken büyük Türk Milleti'nin milli bağımsızlığını devamlı bir başarı ile kuvvetlendirmiş ve yeni milli yapısını yaratmıştır.
SSCB Başbakanı Kalinin
Suriye
Vatanını muhakkak bir parçalanmaktan kurtararak devlet gemisini güvenilir bir limana götürdükten sonra milletinden bir taht istemedi. O, kelimesinin bütün anlamıyla bir insan, eşsiz bir dahi, kahraman bir asker ve siyaset adamı idi.
Elifba Gazetesi
Atatürk'ün başardığı işler mucize ve harika kabilindedir. Birkaç yıl içinde memleketinde yaptığı inkilaplar, birkaç yüzyılda gerçekleştirilmeyecek işlerdir.
El Tekaddum Gazetesi
Yugoslavya
Atatürk'ün dehası, tarihte Türk Milleti'nin taşıdığı ruhun faziletine en yüksek örneklerinden birini teşkil edecektir.
Branko Aczemovic (Elçi)
Tarih, silinmez harflerle bu devlet adamının ismini hak edecektir. Atatürk bir halk adamıdır. Kırılmaz azmi, keskin zekası ve kudreti kendisini yendiği alın yazısının önüne getirmiş, böylece yeni Türkiye'nin yaratıcısı olmuştur.
Politika Gazetesi
Yunanistan
Türkiye, dost ve düşmanlarının hayran olduğu bir deha adama, malik bulunmak bahtiyarlığına erişmiştir.
Katimerini
MAVİ LİMAN
Çok yorgunum, beni bekleme kaptan.
Seyir defterini başkası yazsın.
Çınarlı, kubbeli, mavi bir liman.
Beni o limana çıkaramazsın...
Nâzım HİKMET
Alıntılarım Atatürkçü Düşünce Derneğindendir. Herkezin Bir Göz Atmasını Ve Bu Gençliğin Gerçek İdolü Olan Bu Şahsiyeti Bir Kez Daha Derinlemesine İncelemesini Tavsiye Ederim..
MAVİ LİMAN
Çok yorgunum, beni bekleme kaptan.
Seyir defterini başkası yazsın.
Çınarlı, kubbeli, mavi bir liman.
Beni o limana çıkaramazsın...
Nâzım HİKMET
Ulusal Bilinç Üzerine
E.Org.Şener ERUYGUR
Bir TV Programında, Türkiye’nin Ekonomik sorunları üzerindeki söyleşide, son yıllarda iç ve dış borçlardaki artışlar karşısında endişelerini belirten değerli ve deneyimli bir konuğa soru sorarken program yapımcısı sözlerine şöyle başladı :“Size bir ulusalcı gibi sormak istemem ama…”
Anadolu’da bir deyiş vardır “Vay benim garip başım!” Gençlerimizi ve insanımızı kendine yabancılaştırma öylesine ölçüsüz bir düzeye getirilmişti ki yapımcı olaya ulusalcı bir gözlükle bakmayı utanılacak, yanlış bir davranış olarak görüyor.
Bu aşağılık kompleksi, işi alttan alma, yabancılar ne yaparlarsa, ne derlerse desinler, onlara özenme, onları haklı görme, ulusumuza yüzyıllardır musallat olan, bir türlü iyileştiremediğimiz bir hastalık haline gelmiştir. Öyle ya biz çağdaşlaşmak, kalkınmak için onların davranış şekillerine uymak, yaptıklarını kutsamak, söylediklerini yapmak zorundayız.
Atatürk’ün verdiği büyük derse karşın bugün benzerleri de aynı şeyleri söylüyor. Aşağılanarak Batılı olacaklarını sanıyorlar. Atatürk’ün özleminin bu olduğunu öne sürerek Milletimizin kafasını karıştırıyorlar. Oysa gerçek çok farklıdır. Atatürk onların söylediği özlemi hiçbir zaman duymamıştır. Onun yüreğinde yüzyıllardır içten ve dıştan sömürülen Türk Ulusunun yüceltilmesi, mutluluğu, onuruna tekrar kavuşturulması vardı. Cehalet yüzünden hem temiz, içten dini duyguları kötüye kullanılıyor, aldatılıyor; hem de ulusal onuru zedeleniyordu.Türk Ulusu dini duygularında o kadar içten ve saygılıdır ki Arapların “Kutsal Yerlerin Hakimi” dedikleri hilafet’e ”Kutsal Yerlerin Hizmetkarı” adını takmışlardı. Kendi dilinde inancını yaşaması olanağı verilmeyen Mehmetçik, o tüm temiz duygularıyla , örneğin 1915’de Medine’de bir Darül Fünun (Üniversite) açılışında, duyduğu Arapça ve deve etinin lezzetini anlatan bir şarkıyı duyunca, Kuran okunuyor sanarak gözyaşı döküyordu (İrtica Kapıda-Cemal Kutay)., Gürbüz Anadolu çocukları, devleti yaşatmak için bir huduttan diğerine koşuyordu. Büyük Atatürk bunları biliyordu. Bir kısım olayları bizzat görmüştü. O, el kapılarında harcanan Büyük Ulusu’nun özüne dönmesi ve çağdaşlaşması ile Muasır Medeniyet Seviyesinin üzerine çıkacağına, aydınlığa kavuşacağına inanıyordu. O, bu çift yönlü sömürüyü bildiği için, Türk Milletinin ne Batılı gibi ve ne de Arap gibi davranmaya değil, kendi gibi olmaya ihtiyacı olduğunu biliyordu ve öyle istiyordu. Taklitçiliğin onu yıkıma götürdüğünü, daha da götüreceğini anlamış ve Türk Milleti’nin özüne dönmesini, yani Türkiye Cumhuriyetinin Ulus Devlet olmasını istemişti. Bunun için tüm konuşmalarında göğsünü gere gere “ Büyük Türk Milleti “ diye haykırmış ve Afet İnan’a öğretmeninin verdiği, Türk’ün tanımını yapma ödevini özellikle, “bırak ben yapayım” diye üstlenmiş ve bugün kendi el yazısı ile sakladığımız yazısının sonunu “Türk budur, yıldırımdır, kasırgadır, dünyayı aydınlatan güneştir” şeklinde tamamlamıştı. Bugün yıkılmak istenen bu büyük rüyadır. Bu rüyada Türk Ulusunun kendisine ve insanlık değerlerine sevgi ve saygısı, barışa tutkusu vardır, ırkçı düşünce değil, ezilmişliğe başkaldırı vardır. Türk Milleti bu rüyayı gerçekleştirmek zorundadır! Bu düşünce tarzının kanıtı mı ? Çok kolay!
Tarih 29 Ekim 1930. Olay, Türk Ocağı binasında geçer. Cumhuriyet kutlaması yapılmaktadır. Amerikalı bayan gazeteci Atatürk’e “Türkiye’nin ne zaman Batılaşacağını, Amerikanlaşacağını sorar”. Atatürk şu cevabı verir: “Türkiye bir maymun değildir. Hiçbir milleti taklit etmeyecektir.Türkiye ne Amerikanlaşacak, ne Batılaşacaktır. O, sadece özleşecektir.”(Türkiye ve Şeytan Üçgeni – Turgay Tüfekçioğlu sayfa 236)
Houghlon Kütüphanesinde de kayıtlı olduğu anılan eserde belirtilen bu söz, onun “Çağdaş Uygarlık Düzeyinin üzerine çıkacağız” hedefini açıklayıcı, tamamlayıcı mahiyettedir.
Öze dönmek anılarla yetinmek değil; sanatta, bilimde, sağlıkta, teknikte, insani davranışlarda; yani, hayatın her alanında dünyaya örnek olacak dinginlik yolunu açmak demektir.
Türkiye’nin bu yoldaki en önemli sorunu, uluslaşma sürecinin tamamlanamamasıdır. Bu süreç tamamlanamadan uyuyan, uyutulan devin ayağa kalkması mümkün değildir. Kurtuluş Savaşı bu süreci başlatan mutlu bir olaydır.
Urfa ve çevresi Kuvayı Milliye Komutanı Jandarma Yzb.Ali Saip Ursavaş, 25 Şubat 1920’de yalnız düşmanla değil, ülkedeki miskin ve köhne düşünce ile savaştıklarını söylüyor ve “Kilikya Dramı ve Urfa’nın Kurtuluş Savaşları” adlı eserinde, düşüncelerini şöyle sürdürüyor: “ Aramızda böyle tembellik, miskinlik ve kaderini başkalarının ellerine bırakmakla bir devletin, bir ulusun yaşayabileceğine, özgürlüğüne inananların bulunması ne acı idi..”
Şimdi öyle bir zaman gelmiş ki, Anayasası Türk ulusuna, Atatürk’e saygı, Kemalist heyecanla dolu Türkiye Cumhuriyetinde TV Programcısı sözlerinin ulusalcı bir anlam taşımasından kaygı duyuyor, bunun için özür dilemeye çalışıyor.
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları kapsamında Orhan Duru tarafından derlenen “Amerikan Gizli Belgeleriyle Türkiye’nin Kurtuluş Yılları” adlı bir arşiv incelemesi yayımlanmıştır.
Bu yayın Türk ulusunu arkadan vuranların olayları ile doludur.
Anılan kitapta, ABD Yüksek Komiseri Mark. L. Bristol, 20 Şubat 1922’de ABD Dışişleri Bakanlığı’na çektiği telgrafta, Fransız Askeri İstihbaratının bir raporunu özet olarak gönderiyor ve İngilizlerin Anadolu’da karışıklıklar yaratmak ve isyan çıkartmak için ajanlar gönderdiğini ve bu ajanlar arasında Kürt Mustafa Paşa, Mulanade ve Hamit Paşa ve Rıfat Bey’in bulunduğunu açıklıyor. Raporda İstanbul’daki iki Kürt derneği “Teali” ve “Teşilat” ın da İngilizler tarafından satın alındığını ve Kemalist Türkiye ile Basra Körfezi arasında devletçikler yerleştirmek, Türk tehdidini Hindistan’dan uzak tutmak istediğini belirtmektedir. Aynı düşmanlıkların Lozan’dan sonra da sürdürüldüğünü biliyoruz.
Söz konusu araştırmada Amerikan okullarında Türkiye’yi bölüp parçalamaya yönelik misyonerlik faaliyetleri adeta itiraf ediliyor. Şu ifadeler ABD’nin Ankara’ya gönderdiği gayri resmi özel temsilci Robert Imbrie’nin 11 Temmuz 1922 tarihli raporundan alınmıştır:
“Yunanlılar ne kadar Hıristiyan denilen ulusların sempatisini çekmek için başka türlü göstermeye çalışsalar da……..Türkler dinsel bakımdan bağnaz değildir; başka dinlere karşı hoşgörülüdür.Kimi zaman, acaba bizim hükümetimiz, Türkler gibi, kendi toprakları üzerinde din perdesi arkasında bir takım örgütlerin ve kişilerin devamlı eylemlerine, görülmemiş amaçlarla ülkenin çıkarlarına aykırı propaganda ve siyaset yapmalarına izin verir miydi? diye kendi kendime sorarım.”
Bugün Güneydoğu Anadolu’da AB ülkeleri tarafından yapılanlar farklı şeyler mi ?
Yukarıda anılan raporun devamında şu ifadelere yer veriliyor: “Kuşku yok ki, Türk Hükümeti, Türk Halkı ile Birleşik Devletler ve Amerikalılar arasında daha dostça bir duygu yaratılamamış olmasının başlıca ve en büyük nedeni, Amerikan misyonerleri olmuştur ve olmaktadır. Misyonerlere karşı oluşlarının nedeni dinsel değildir, siyasaldır.Türk halkı, misyonerlerin sadece dinsel alanda çalışmadıklarını, siyasal eylemlere giriştiklerini sezmektedir. Bunda da pek haksız değildir.”
Raporun müteakip bölümünde Türkiye’de Ermeniler ve Yunanlılara katliam yapıldığı hakkındaki yalan haberlere ABD basınında yer verilmesini de eleştirmekte ve “Bu gibi davranışlar, Birleşik Devletlerin ona karşı dostça duyguları olduğunu Türkleri inandırmakta yardımcı değildir.” ifadeleriyle son bulmaktadır.
Bu örnekleri niçin verdik? Bunu iki amaçla yaptık. Birincisi kendi uluslarını kötüleyerek şöhret veya ödül peşinde koşanlara ithaf için; ikincisi , gençlerimize yalakalıkla, ona buna özenti içinde aşağılık duygusuna saplanıp kalmakla bir yere varamayacağımızı göstermek için. Yakın tarihimiz bu özenti veya saplantılar içinde kaybettiklerimizle doludur. Kurtuluş ; teslimiyette, başkalarının
yardımlarını dilemekle değil, kendine güvenmek, çalışmak ve dik durmakla olur. Tarihimize 93 harbi diye geçen 1877-1878 Harbinde Doğu Cephesinde Gazi Ahmet Muhtar Paşa ile birlikte bulunan Mehmet Arif 1890 yılına kadar süren ders dolu anılarının bir yerinde şöyle diyor:
“Zannederim bizde de adet haline gelen kendini küçük görme, şefkat dilenme gibi pısırıklıklar, bir şahsın edep ve terbiyesinin delili sayılmakta. Bu sebepten iş erleri saydığımız zincirsiz arslanlar karşısında o kadar küçülmüşüz ki, tarihi değil, yakın hayat kaynağımız olan imanımızı da buhara çevirerek bütün bütün yok olacağız.”
Mehmet Arif, Ruslarla savaşa girecekken Kars yöresindeki hububatı tedbirsizlik ve uyuşuklukla düşmana kaptıran Erzurum Valisi ve 4üncü Ordu Müfettişi Rasih Paşa’nın içinde bulunduğu aczi gençlere ders olarak anlatıyor. Bu Rasih Paşa yaklaşan savaşı göremeyerek, ordularımızın kullanacağı hububatın Ruslara satılmasına ses çıkaramıyor. Doğrusu böyle bir bilinç içinde yetişmemiştir. Bunlar falcılarla, olayları oluruna bırakmakla devlet yönetme gayretlerinin doğal sonucudur. Doğu Cephesine gönderilen ve Rusların hem Trakya’da hem Doğuda baskın tarzında sınırları geçtiğini bildiren raporda askeri değeri olan hiçbir fikir ya da yönlendirme yoktur. Savaşın hemen öncesinde Gazi Ahmet Muhtar Paşa bir gayretle hububata el koymak istiyor, ancak sınırı baskın şeklinde geçen Ruslardan ilerde eksikliği çok duyulacak bu ikmal maddesini kurtaramıyor. Beyazıt’taki komutana ne yapacağı, görevinin ne olduğu konusunda emir gönderilmemiştir. Emir taleplerine cevap bile verilmemektedir.
Daha sonraki dönemi incelediğimiz zaman Devlet’in olaylardan hala ders almamış olduğunu görüyoruz. Cemal Kutay 1908’ de Yıldız Sarayı ile ilgili bir olayı anlatırken şunları naklediyor:
“Yıldız Sarayı’ndan gönderilenlerin ardı arkası kesilmiyordu. Bunların arasında aslında kaldırım tamircisi olan ve Sultan Hamid’in şehzadeliğinden beri tanıdığı, sadakat ve mertliği dolayısıyla müşirliğe (mareşal) kadar yükseltilmiş olan meşhur Arnavut Tahir Paşa da vardı. Böyle bir yükseliş elbette normal değildi. Fakat bu gayri tabiiliğin asıl suçlusu, bu sistemi getirmiş ve insanları, şahsi kıymet-tahsil-ilim-ihtisas aramadan iki dudakları arasında hep veya hiç yapan sistemde idi.”
Böyle bir yönetim sisteminden başarı beklenebilir mi? Balkan Harbi’nde de aynı hatayı yapıp Balkanlar’da kaynayan kazandan habersiz askeri terhis etmemiş miydik ?
Bu olayların çağımız için mümkün olan benzerlerini yeniden yaşamamak için, ulusalcılıktan utananları tez elden doğru yola çekmek, Türk Milleti’nin öz değerleri, insani duyguları ve medeni vasıflarıyla Dünya’da ve bölgede barışın ve istikrarın yegane unsuru olduğunu bilerek kanıtlamak, hukukumuzu korumak bizim görevimizdir. Bu yolu “İnsanlık İdealinin mümtaz siması” M.Kemal Atatürk bize açmıştır, dönüş yoktur. Bu yol yalnız bizi değil, tüm bölge uluslarını, mazlum ulusları ve insanlığı barışa, mutluluğa ve refaha götürecektir. Bu yol öne sürdükleri şekilde tarihe saplanıp kalmak değil, çağdaşlaşmak demektir. Atatürkçü Rejimi çağdışı sayanlar, başkaca amaçları yoksa kendileri çağdışıdırlar.
Ancak, biz onların sömürücü yada sömürücülerin işbirlikçileri olduklarını, Türkiye’nin koşullarını algılayamadıklarını biliyoruz.
Kimse ensemizi karartmaya kalkmasın. Hıyanet duyguları ve işbirliği içinde boş umutlara kapılmasın! Çılgın Türkler ayaktadır. Türk ulusu ve Türkiye Cumhuriyeti mutlu ve başarılı olacaktır.
Üzüntülerimiz gelecekteki güzel günlerin ayak sesleri olsun!
MAVİ LİMAN
Çok yorgunum, beni bekleme kaptan.
Seyir defterini başkası yazsın.
Çınarlı, kubbeli, mavi bir liman.
Beni o limana çıkaramazsın...
Nâzım HİKMET
